جایگاه پرندهنگری در سازمان محیط زیست است نه سازمان میراث فرهنگی/ اصرار بدون توجیه سازمان میراث فرهنگی در ثبت یک روزملی مغایر با روز جهانی
دوم آذرماه در تقویم گردشگری و محیط زیستی با عنوان «روز ملی پرنده نگری» معرفی شده است. این شاخه کمتر شناخته شده در کشور ما شاخه ای از اکوتوریسم است که چیزی جز کنجکاوی و علاقه به محیط زیست و حیات وحش نیست. پرنده نگری تجهیزات و دانش آنچنانی نیاز ندارد و علاقهمند میتواند با تهیه […]
دوم آذرماه در تقویم گردشگری و محیط زیستی با عنوان «روز ملی پرنده نگری» معرفی شده است.
این شاخه کمتر شناخته شده در کشور ما شاخه ای از اکوتوریسم است که چیزی جز کنجکاوی و علاقه به محیط زیست و حیات وحش نیست.
پرنده نگری تجهیزات و دانش آنچنانی نیاز ندارد و علاقهمند میتواند با تهیه یک کتاب پرندهشناسی و یک دوربین دوچشمی و با همراهی یک متخصص پرندهنگری از تنوع گونههای بومی پرندگان ایرانی، رنگهای بینظیر و صدای دلنشینشان لذت برده و به کشف رفتار آنها بپردازد.
علیرضا هاشمی مدیر پروژه ترویج پرندهنگری و مدیر گروه پرنده شناسی و پرندهنگری طرلان در گفتگویی با اشاره به اینکه روز ملی پرندهنگری در کشور ما (دوم آذرماه) یک روز خودساخته است، گفت: پرندهنگری از شاخههای پرطرفدار تماشای حیات وحش در جهان شناخته میشود که بخش بزرگی از اکوتوریسم جهانی را به خود اختصاص داده و از درآمدزاترین شاخههای تماشای حیات وحش محسوب میشود.
مدیر پروژه ترویج پرندهنگری بابیان اینکه وضعیت پرندهنگری در ایران در مقایسه با جهان دارای تفاوتها و ضعفهایی هست، گفت: پرندهنگری در سطح جهانی دارای ساختار و چارچوب مشخصی است و به نوعی بازوی بخش حفاظت از محیطزیست محسوب میشود. درواقع پرندهنگران در کنار لذت بردن به حفاظت از حیات وحش میپردازند اما در کشور ما پرندهنگری تنها به ترویج توریسم میپردازد.
وی تصریح کرد: شاخه پرندهنگری در ایران ده سال پیش با کمک دفتر کمکهای کوچک سازمان ملل متحد نهادینه شده و بر اساس این طرح بسیاری از شکارچیانی که از راه شکار درآمدزایی داشتند، آموزش دیده و تبدیل به راهنمای پرندهنگری شدند. این اتفاق در کانیبرازان در مهاباد قابل مشاهده است.
هاشمی ازجمله مشکلات راه پرندهنگری در ایران به وجود بایدها و نبایدهای مندرآوردی سازمان میراث فرهنگی و ثبت یک روز ملی جدای از روز جهانی پرندهنگری برشمرد و گفت: روز جهانی پرندگان مهاجر در فصل بهار به صورت بینالمللی بهعنوان روز پرندهنگری نیز شناخته میشود اما در کشور ما به اصرار سازمان میراث فرهنگی بدون توجه به مسائل زیستی پرندگان روز دوم آذرماه بهعنوان روز ملی پرندهنگری عنوان شده است.
مدیر پروژه ترویج پرندهنگری با تأکید بر اینکه سایت جهانی پرندگان مهاجر این روز را بهعنوان روز پرندهنگری میشناسد، گفت: ایجادکنندگان این روز درواقع سازمانهای حفاظتی هستند نه گردشگری. اما در کشور ما با وجود رونق روزافزون پرندهنگری این مشکل عدم تطبیق جهانی وجود دارد. انتخاب این روز پاییزی برای روز ملی پرندهنگری تمرکز بر مهاجرت زمستانه پرندگان دارد در حالیکه جهان روز مهاجرت زادآور بهاره را مدنظر قرار میدهد.
وی ادامه داد: روز ملی پرندهنگری تا به حال ۵ ـ ۶ بار تغییر کرده، اگر سازمان میراث فرهنگی قبول کند و بتوانیم این روز را مطابق با روز جهانی برگزار کنیم، دستاوردهای بینالمللی بیشتری کسب خواهیم کرد؛ چراکه حفاظت از پرندگان یک مسئله جهانی و نیازمند همافزایی در میان علاقمندان و صاحبنظران در کشورهای مختلف است.
هاشمی بابیان اینکه اولویت حفاظت از حیات وحش تعیین یک نقشه راه حفاظتی است، ابراز داشت: برای تعیین این نقشه باید متخصصان حیات وحش وارد عمل شوند. همانطور که در سطح جهانی این اتفاق میافتد.
مدیر پروژه ترویج پرندهنگری در پاسخ به این سؤال که آیا مصادف شدن این روز با فصل کشتار وسیع پرندگان مهاجر در آسمان ایران باعث ایجاد یک تلنگر در میان مسئولان و علاقهمندان نمیشود، گفت: از آنجایی که روز پرندهنگری را سازمان میراث فرهنگی برگزار میکند، مسائل زیستمحیطی و حفاظتی مطرح نمیشود و نمیتوان از این همزمانی سود جست.
وی با اشاره به اینکه پرندهنگری یک شمشیر دولبه است، اظهار داشت: این شاخه تماشای حیات وحش هم میتواند به نفع محیطزیست و هم به ضرر آن باشد که این مسئله در گرو رعایت مسائل زیست محیطی در تورهای برگزارکننده است.
هاشمی با یادآوری این نکته که در ۱۰ سال گذشته مدرسین و فعالان پرندهنگری به منصه ظهور رسیده اند، خاطرنشان کرد: برای فعال کردن توریسم بینالمللی در این حوزه نیازمند بهبود زیرساختها هستیم؛ یک توریست اروپایی بهراحتی میتواند در محل زندگیاش پرندگان آبزی و کنارآبزی را مشاهده کند و علاقه آن برای سفر به ایران دیدن پرندگان کویری جنوب شرقی و جنوب غربی کشور است که متأسفانه در این مناطق ما زیرساختهای لازم را پیشبینی نکردهایم.
مدیر پروژه ترویج پرندهنگری ادامه داد: برای گسترش پرندهنگری بهتر است بر روی توریست حوزه خلیجفارس سرمایهگذاری کنیم که رغبت بیشتری برای مشاهده پرندگان آبزی و کنارآبزی دارند که البته این امر نیز نیازمند مدیریت شفاف و تعریف رویکردهای مختلف در این زمینه است.
هاشمی سرمایهگذاری بر روی توریست داخلی برای گسترش پرندهنگری را حائز اهمیت دانست و گفت: میتوانیم از میان جمعیت ۷۰ میلیونی ایران علاقمندانی به پرنده و پرندهنگری داشته باشیم که حتی گردش مالی آن از جذب توریست خارجی هم بیشتر است.