رییس دستگاه دیپلماسی گفت که با تدابیر مقام معظم رهبری و دولت در شرایطی هستیم که میتوانیم به راحتی “بازگشتپذیری” را انجام دهیم، البته این ترجیح ما نیست بلکه ترجیح ما ادامه اجرای برجام است.
ظریف تاکید کرد که دولت آمریکا وظایفی دارد و طبق برجام باید این وظایف را انجام دهد.
وی با اشاره به لفاظیها در دولت ترامپ درباره برجام با بیان اینکه “اتفاق جدیدی در دوران ترامپ نیفتاده است” تاکید کرد که البته لفاظیهای جدید در دولت ترامپ میتواند مغایر روح و برخی از مواد برجام به ویژه در رابطه با ایجاد فضای مطلوب سرمایهگذاری خارجی در ایران باشد.
وزیر امور خارجه در عین حال تاکید کرد که محدودیتی برای ایران در مذاکره با آمریکا و تیم جدید وزارت خارجه این کشور در چارچوب اجرای برجام وجود ندارد.
ظریف که در روزهای پایانی سال ۱۳۹۵ بیشتر میزبان رسانههای مختلف کشور است، درباره موضوعات مختلف از جمله آخرین تحولات مربوط به اجرای برجام در یک سال گذشته و آنچه در ماههای آینده پیش رو داریم به سوالات ما پاسخ گفت.
مهمترین دستاوردهای برجام؛ شکست فضای ایرانهراسی و رفع محدودیت در حوزههای نفت، حمل و نقل و بیمه
وزیر امور خارجه کشورمان در خصوص اجرای برجام در یک سال گذشته با بیان اینکه برای داشتن ارزیابی دقیق از دستاوردهای برجام باید دید در چه حوزههایی بیشترین موفقیت به دست آمده است و در چه حوزههایی مخالفان جمهوری اسلامی ایران بیشترین نگرانی را دارند، اظهار کرد: معتقدم هدف اساسی موضوع هستهای بیش از فشار اقتصادی بر ایران، ایجاد فضای امنیتی و ایرانهراسی علیه ایران بود و برجام این هدف را به شدت مخدوش کرد و برای همین تندروها در آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای منطقه تمام تلاششان این است که این فضای امنیتی علیه ایران را مجدد شکل دهند و تمام بحثهایی که این روزها طرح میشود، متمرکز بر این مساله است. بنا بر این نباید فراموش کنیم مهمترین دستاورد برجام این بود که فضای امنیتی و ایرانهراسی را شکست و اجماع بینالمللی علیه کشورمان که در شش قطعنامه شورای امنیت تحت فصل هفت بود را فروپاشاند.
ظریف ادامه داد: نکته دیگر که باید به آن توجه کنیم، این است که برجام توانست برنامه هستهای ایران را نه تنها حفظ کند، بلکه گسترش دهد. امروز به سانتریفیوژ IR-8 گاز UF6 تزریق میکنیم که در مذاکرات اولیه هستهای در ژنو تنها یک مفهوم تحقیقاتی بود، اما امروز این مفهوم تحقیقاتی به لطف تلاش دانشمندان و مسئولان صنعت هستهای به یک واقعیت علمی تبدیل شده است. بحث هستهای ایران امروز از یک ممنوعیت به مسالهای تبدیل شده که شورای امنیت از کشورها میخواهد با ایران در این حوزه همکاری کنند.
گشایشها در حوزه نفت و حمل و نقل راحت به دست نیامده است
وزیر امور خارجه کشورمان دستاورد دیگر برجام را در حوزه رفع تحریمها دانست و گفت: آنها تحریمها را در سه حوزه نفت، حمل و نقل و بانک مورد هدف قرار داده بودند که ما در دو حوزه اول و دوم به طور کامل با اجرای برجام به شرایط قبل از تحریمها بازگشتهایم. البته دلیل نمیشود فکر کنیم گشایشهای به دست آمده در دو حوزه نفت و حمل و نقل راحت به دست آمده است. همکاران ما در حوزه نفت در حوزه داخلی و بینالمللی تلاش بینظیری برای رفع تحریمها و موانع داشتند. برخی تلاش داشتند ایران مجبور شود با فشار تولیدکنندگان نفت سطح تولیدش در سطح تولید زمان تحریمها باقی بماند و یک تحریم دیگر علیه ایران را میخواستند اعمال کنند اما این اتفاق نیفتاد.
ظریف گفت: در حوزه حمل و نقل و بیمه کشتیها در ابتدای رفع تحریمها حداکثر کشتیهای ایرانی را ۶۰ میلیون دلار بیمه میکردند، اما دوستان ما در حوزه دیپلماسی گام به گام پیش رفتند و جنگیدند و در حوزه اجرا توفیقات زیادی به دست آوردند و امروز محدودیتی برای بیمه وجود ندارد. هم چنین در حوزه بانکی اگر یک روز قبل از تحریمها ۶۰۰ کارگزاری بانکی داشتیم که در طی سالیان طولانی ایجاد و فعال شده بودند و البته همه آنها هم فعال نبودند، در سالهای گذشته که کشور با تحریم گسترده مواجه شد، این تعداد به ۵۰ کارگزاری کاهش یافت اما در ۱۱ ماه گذشته با اجرای برجام به ۲۷۰ کارگزاری رسید.
دست کشیدن از تحریمها برای آمریکاییها سخت بود
وی تصریح کرد: نکته جالب این است که این توفیقها در حالی به دست آمد که آمریکا خصلت بدعهدیاش را کنار نگذاشته بود. برجام اصولا تفاهمی نبود که اخلاق آمریکا را درست کند یا ما رفتار آنها را عوض کنیم یا آنها رفتار ما را. یکی از خصلتهای آمریکاییها این است که فکر می کنند که قدرت اقتصادیشان برای آنها نفوذ بینالمللی ایجاد کرده است، به خصوص قدرت منفی اقتصادی یا قدرت تحمیلیشان در حوزه تحریمها. در هیچ دورهای از تاریخ آمریکا سراغ ندارید که تعداد زیادی از کشورها تحت یک نوع یا انواع تحریمهای سیاسی و اقتصادی و غیره از سوی آمریکا نبوده باشند. آمریکاییها بر این تصورند که تحریمها نوعی سرمایه برای آنها است، از این رو در زمان مذاکرات هستهای و در حوزه اجرای برجام دست کشیدن از تحریمها برایشان سخت بود.
رییس دستگاه دیپلماسی افزود: در رابطه با خرید هواپیما که در چارچوب برجام بود، ۹ ماه طول کشید تا قرارداد ایرباس و بویینگ از مرحله بروکراتیک و کاغذبازی به جایی برسد که بتواند از وزارت خزانهداری آمریکا مجوز گرفته و عملیاتی شود. البته بخشی از کندی کار و طولانی شدن روند امضا و اجرای این گونه قراردادها ربطی به برجام ندارد، بلکه به ذات روابط اقتصادی بازمی گردد. ما با روسیه در عقد قراردادهای مختلف منع سیاسی نداریم، اما بر سر توافق برای احداث نیروگاه هستهای ممکن است چند ماه طول بکشد تا این قرارداد نهایی